Ενέργεια

= Ενέργεια =

1. **Εισαγωγή**


 * 2. Αποστολή**

Παιδιά χωριστείτε σε πέντε ομάδες. Η __πρώτη ομάδα__ θα ορίσει την έννοια της ενέργειας και θα παρουσιάσει τις πηγές της. Η __δεύτερη ομάδα__ θα ταξινομήσει και θα χωρίσει σε κατηγορίες τις πηγές ενέργειας ανάλογα με τη χρήση τους και την ενεργειακή τους απόδοση. Η __τρίτη ομάδα__ θα προτείνει τρόπους χρήσης των πηγών ενέργειας στη σημερινή εποχή. Η __τέταρτη ομάδα__ θα συνδέσει την ενέργεια με το περιβάλλον. Η __πέμπτη ομάδα__ θα συντάξει ένα υπόμνημα που θα στηρίζεται στα ευρήματα των άλλων ομάδων και θα το καταθέσει στην κυβέρνηση. Σε αυτό θα προτείνει μέτρα που πρέπει να ληφθούν σχετικά με την εκμετάλλευση και χρήση των πηγών ενέργειας.
 * 3. Διαδικασία**

4.Εφαρμογή

ΗΛΙΟΣ. Η μεγαλύτερη πηγή ενέργειας

** ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ** Ζωή και ενέργεια είναι δυο έννοιες άρρηκτα δεμένες. Όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί για να επιζήσουν απαιτούν ενέργεια, αλλά και οι φυσικές όπως και οι ανθρωπογενείς διαδικασίες απαιτούν ενέργεια. Οτιδήποτε κινείται ή προκαλεί κίνηση διαθέτει ενέργεια, ο ήλιος ακτινοβολεί την ενέργειά του, όταν καίμε ξύλα στο τζάκι απελευθερώνεται ενέργεια που τη νιώθουμε σαν ζέστη, οι πυλώνες της ΔΕΗ μεταφέρουν ηλεκτρική ενέργεια, ακόμη στους πυρηνικούς αντιδραστήρες η πυρηνική ενέργεια μετατρέπεται σε ηλεκτρική. Δεν μπορούμε πάντοτε να την παρατηρήσουμε, αλλά αισθανόμαστε πάντα την επίδρασή της σε εμάς και γενικότερα στον κόσμο μας. Η ενέργεια λοιπόν υπάρχει παντού, μας περιβάλλει, αλλά εμφανίζεται και μέσα στους οργανισμούς μας.  Τι είναι όμως ενέργεια;  **Ενέργεια** ονομάζεται η ικανότητα παραγωγής **έργου** ή ακόμη η ικανότητα **οργάνωσης ή αλλαγής της ύλης**.  Ενέργεια: εν + έργο, δηλαδή έργο μέσα σε κάποιο σώμα. Το **έργο** σχετίζεται με την αλλαγή, την κίνηση ή τη στήριξη και ισοδυναμεί με την ενέργεια που δόθηκε στο αντικείμενο. Η ύλη, όταν προσλάβει ενέργεια, μπορεί να αποκτήσει διαφορετική οργάνωση στη δομή της (από στερεή να γίνει υγρή ή αέρια), ακόμη και να αλλάξει τη δομή της π.χ. με χημική αντίδραση.  Η ενέργεια είναι φυσική ποσότητα που μπορεί να μετρηθεί και καθορίζει ποιες αλλαγές, γεγονότα ή φυσικά φαινόμενα είναι δυνατόν να συμβούν. Δεν καθορίζει όμως αν θα συμβούν, μια που αυτό εξαρτάται από τις εκάστοτε συνθήκες. Για παράδειγμα, η απαραίτητη συνθήκη για να θερμανθεί το περιβάλλον από ένα θερμό σώμα (έχει αποθηκευμένη ενέργεια) είναι η θερμοκρασία του περιβάλλοντος να είναι χαμηλότερη από αυτή του θερμού σώματος.  Η έννοια της ενέργειας χρησιμοποιείται και ευρύτερα, όταν αναφερόμαστε σε κοινωνικές, πολιτικές, πολιτιστικές, αισθητικές δραστηριότητες.**Η ενέργεια περικλείεται ή εμπεριέχεται, αποθηκεύεται, εκπέμπεται, μεταβιβάζεται, απορροφάται, μετατρέπεται, διατηρείται, υποβαθμίζεται, ρέει.**

** ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ** Οι " αποθήκες " ενέργειας ονομάζονται **"Πηγές Ενέργειας"** και διακρίνονται σε **αυτογενείς** (πυρήνες ατόμων, ήλιος, γαιάνθρακες ή πετρέλαιο) και **τεχνητές** (ταμιευτήρες, ηλεκτρικοί συσσωρευτές). Επίσης διακρίνονται σε **πρωτογενείς πηγές** που περιλαμβάνουν τη δυναμική ενέργεια των πυρήνων και **δευτερογενείς** που είναι όλες οι άλλες μορφές / πηγές ενέργειας.  Όσον αφορά όμως τα αποθέματα ενέργειας (ενεργειακό δυναμικό), οι πηγές ενέργειας διακρίνονται σε **συμβατικές ή μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας**.  Οι **αυτογενείς ή πρωταρχικές** πηγές ενέργειας είναι αποθηκευμένες ή υπάρχουν στη φύση. Ο ήλιος είναι η πρωταρχική και η βασική πηγή ενέργειας της γης. Η ενέργειά του είναι αποθηκευμένη και σε άλλες πρωταρχικές πηγές, όπως στο κάρβουνο, στο πετρέλαιο, στο φυσικό αέριο στη βιομάζα και προκαλεί τον υδρολογικό κύκλο και την ενέργεια του ανέμου. Άλλες πρωταρχικές πηγές ενέργειας που υπάρχουν στη γη είναι η πυρηνική ενέργεια των ραδιενεργών στοιχείων, η θερμική ενέργεια που είναι αποθηκευμένη στο εσωτερικό της γης και βέβαια η δυναμική ενέργεια.  Για να είναι χρήσιμη μια πηγή ενέργειας είναι αναγκαίες ορισμένες προϋποθέσεις:  · Η ενέργεια αυτή να είναι άφθονη και η πρόσβαση στην ενεργειακή πηγή εύκολη  · Να μετατρέπεται χωρίς δυσκολία σε μορφή που μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τα σύγχρονα μηχανήματα  · Να μεταφέρεται εύκολα  · Να αποθηκεύεται εύκολα

<span style="display: block; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; text-align: justify;">**Μη ανανεώσιμες πηγές** <span style="display: block; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; text-align: justify;">Αποκαλούνται έτσι γιατί δεν είναι δυνατό να ανανεώσουν σε εύλογο, για τον άνθρωπο, χρονικό διάστημα την αποθηκευμένη τους ενέργεια. Η διαδικασία σχηματισμού τους διήρκεσε εκατομμύρια χρόνια. Οι **μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας** περιλαμβάνουν : <span style="display: block; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; text-align: justify;"> · Τα στερεά καύσιμα των γαιανθράκων, όπως λιγνίτη, ανθρακίτη, τύρφη, <span style="display: block; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; text-align: justify;"> · Τα υγρά καύσιμα που παίρνουμε με κατεργασία, όπως μαζούτ, πετρέλαιο, βενζίνη, κηροζίνη κλπ., <span style="display: block; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; text-align: justify;"> · Τα αέρια καύσιμα όπως το φυσικό αέριο, υγραέριο κλπ. και <span style="display: block; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; text-align: justify;"> · Την πυρηνική ενέργεια που παίρνουμε από τη σχάση ραδιενεργών υλικών.

<span style="display: block; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; text-align: justify;">Οι μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι αυτές που χρησιμοποιούνται κυρίως τα τελευταία χρόνια και που έχουν οδηγήσει σε ενεργειακές κρίσεις, αλλά και στη δημιουργία σειράς προβλημάτων, με αποτέλεσμα την επιβάρυνση του περιβάλλοντος. <span style="display: block; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; text-align: justify;"> Όπως φαίνεται και στον πίνακα 1, οι μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας συμμετέχουν στην κάλυψη των ενεργειακών αναγκών κατά 93 %, ενώ οι ανανεώσιμες πηγές καλύπτουν μόνο το 7 %, με βασικότερη τη βιομάζα. <span style="display: block; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; text-align: center;">//(Πηγή: Πεκόπουλος Δ, 2000)// <span style="display: block; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; text-align: center;"> //Πίνακας 1. Τα υγρά καύσιμα συμμετέχουν σε ποσοστό > 65 %, κυρίως για θέρμανση χώρων και μεταφορές, ο ηλεκτρισμός κατά 20 % με βασικό καταναλωτή τη βιομηχανία και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας κατά 7 % ως καυσόξυλα με μικρή συμμετοχή της ηλιακής ενέργειας//

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">**Ανανεώσιμες πηγές** <span style="display: block; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; text-align: justify;">Ως ανανεώσιμες χαρακτηρίζονται οι πηγές που θα συνεχίζουν να μας παρέχουν ενέργεια σε βάθος χρόνου. Είναι οι πηγές ενέργειας που τροφοδοτούνται συνεχώς με ενέργεια από τον **ήλιο**, όπως: <span style="display: block; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; text-align: justify;"> · ο ίδιος ο ήλιος **(ηλιακή ενέργεια),** <span style="display: block; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; text-align: justify;"> · ο άνεμος **(αιολική ενέργεια)**, <span style="display: block; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; text-align: justify;"> · οι υδατοπτώσεις **(υδροηλεκτρική ενέργεια)**, <span style="display: block; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; text-align: justify;"> · η **ενέργεια των κυμάτων, ρευμάτων, ωκεανών** καθώς και <span style="display: block; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; text-align: justify;"> · η **ενέργεια βιομάζας** <span style="display: block; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; text-align: justify;"> Στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ανήκει και η **γεωθερμική ενέργεια** που προέρχεται από το εσωτερικό της γης και σχετίζεται με την ηφαιστειότητα και τις ειδικότερες γεωλογικές και γεωτεκτονικές συνθήκες της κάθε περιοχής. <span style="display: block; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; text-align: justify;"> Η χρήση των ανανεώσιμων ή εναλλακτικών πηγών ενέργειας είναι ακόμη πολύ περιορισμένη σε παγκόσμια κλίμακα, εξυπηρετεί όμως το στόχο της προστασίας του περιβάλλοντος, γιατί είναι " καθαρές " και φιλικές προς το περιβάλλον. <span style="display: block; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; text-align: center;">Σχήμα 3. Σχηματική απεικόνιση των ενεργειακών αποθεμάτων των ορυκτών καυσίμων και των χρησιμοποιούμενων ποσών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας

<span style="display: block; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; text-align: center;">Πηγή: Η Ενέργεια κι εμείς (Εκπαιδευτικό CD, Διεπιστημονικό Ινστιτούτο Περιβαλλοντικών Ερευνών)

Αιολική ενέργεια



<span style="font-family: 'Verdana','sans-serif'; font-size: 12px;">Ο άνεμος, όπως από παλιά έχει διαπιστώσει ο άνθρωπος, είναι μια πολύ μεγάλη πηγή ενέργειας η εκμετάλλευση της οποίας θα μπορούσε με οικονομικό και περιβαλλοντικά φιλικό τρόπο να προσφέρει σημαντικές λύσεις στην κάλυψη των ενεργειακών αναγκών του.

<span style="font-family: 'Verdana','sans-serif'; font-size: 12px;"> Η ενέργεια του ανέμου**, η Αιολική ενέργεια** (Αίολος ήταν ο "διαχειριστής" των ανέμων, κατά τους αρχαίους Έλληνες)**, αξιοποιείται στις μέρες μας ολοένα και περισσότερο,** σε περιοχές όπου συχνά φυσούν ισχυροί άνεμοι**, παράγοντας ηλεκτρικό ρεύμα.**

Ηλιακή ενέργεια.



<span style="font-family: 'Verdana','sans-serif'; font-size: 12px;">Η κύρια και πρωταρχική πηγή ενέργειας για τη Γη είναι ο Ήλιος, <span style="color: #000000; font-family: 'Verdana','sans-serif'; font-size: 12px;"> μια γιγαντιαία σφαίρα που αποτελείται από αέρια <span style="font-family: 'Verdana','sans-serif'; font-size: 12px;">. Η ηλιακή ακτινοβολία, έχει τροφοδοτήσει και εξακολουθεί να τροφοδοτεί με ενέργεια όλες σχεδόν τις **ανανεώσιμες και μη πηγές ενέργειας**.

<span style="color: #000000; font-family: 'Verdana','sans-serif'; font-size: 12px;">Κάθε ημέρα φτάνει μέσω ακτινοβολίας στην Ελλάδα τόση ηλιακή ενέργεια που θα μπορούσε να καλύψει τις ενεργειακές ανάγκες των κατοίκων της για ενάμισι χρόνο.

<span style="font-family: 'Verdana','sans-serif'; font-size: 12px;">Η **ηλιακή ενέργεια** είναι θεωρητικά **ανεξάντλητη** όπως και η πηγή από την οποία προέρχεται (ο Ήλιος) και **περιβαλλοντικά καθαρή**, αφού για την αξιοποίηση της δε μεσολαβεί καμία ρυπογόνος διαδικασία. Η ηλιακή ενέργεια, λοιπόν, **είναι δυνατό να αποτελέσει στο μέλλον την κυριότερη εναλλακτική λύση στο ενεργειακό και περιβαλλοντικό πρόβλημα**.


 * 5. Αξιολόγηση**





**6. Συμπεράσματα**

**7. Πηγές και Αναφορές**

1.[]

2.[|www.cres.gr]

3.[]

4.[]

5.[]

6.[]

7.[]

8.[]

9.[]

10.[]